همدان شهری زیباست که در آغوش کوه الوند جا خوش کرده است. این شهر با داشتن تاریخ و قدمتی کهن نشان از فرهنگ و تمدن بی بدیل ایرانیان است. در تایید قدمت همدان همین بس که پایتخت مادها بوده است. جاهای دیدنی همدان ترکیبی از جاذبه های تاریخی طبیعی است اما باید گفت این شهر برای علاقه مندان به تاریخ بهشت کم نظیری محسوب می شود. اگر می خواهید اطلاعات خوبی راجع به جاهای دیدنی همدان داشته باشید و بدون اتلاف وقت بتوانید برای دیدن زیبایی هایش برنامه ریزی کنید. مطالعه این مقاله را از دست ندهید.

مهمترین جاهای دیدنی همدان کدام اند؟

بسته به اینکه در سفر به همدان چقدر زمان دارید و علاقه مندی شما به دیدن کدام دسته از جاذبه هاست، برای گشت و گذار در شهر انتخاب های متفاوتی خواهید داشت. اما آنچه مهم است داشتن اطلاعاتی جامع از جاهای دیدنی همدان است که می تواند در برنامه ریزی شما برای سفر به این شهر بسیار مثمر ثمر واقع شود. به این دلیل در ادامه علاوه بر اینکه جاهای دیدنی این شهر زیبا را به شما معرفی خواهیم کرد؛ جاهای دیدنی نزدیک به هم را هم در یک دسته آورده ایم تا بتوانید با صرف کمترین زمان ممکن سفری مفید به همدان داشته باشید.

جاهای دیدنی همدان در نزدیکی منطقه تفریحی و تاریخی عباس آباد

از معروفترین جاهای دیدنی همدان منطقه تفریحی و تاریخی عباس آباد است. برای بازدید از این مجموعه باید 20 دقیقه از شهر فاصله بگیرید. این مجموعه تفریحی بالای تپه های عباس آباد و مشرف به شهر قرار گرفته است به طوریکه با قرار گیری در این نقطه از شهر چشم اندازی تماشایی از شهر همدان مقابل چشمانتان قرار خواهد گرفت. دریاچه مصنوعی عباس آباد درست مانند جزیره ای در میانه مجموعه خودنمایی می کند. یک رستوران نیز در وسط این دریاچه انتخاب خوبی برای صرف غذایی خوشمزه است. در این مجموعه انواع تاسیسات تفریحی، ورزشی و اقامتی پیش بینی شده است. مجموعه تفریحی عباس آباد و جاذبه هایی که در ادامه آورده ایم در طول یک مسیر قرار دارند بنابراین می توانید بعد از حظ کافی از مجموعه تفریحی عباس آباد از این مکان ها نیز دیدن نمایید.

میدان گنجنامه

بعد از بازدید از فضای زیبای این مجموعه تفریحی می توانید راه جاده گنج نامه را در پیش بگیرید. میدان گنجنامه در مسیر پیش روی شما خواهد بود. تله کابین موجود در این میدان با ارتفاع 2700 متری در این مجموعه شما را بر فراز کوهستان الوند قرار خواهد داد.

کتیبه های گنجنامه

کتیبه های گنجنامه میراثی ماندگار از روزگار هخامنشیان است که از جاهای دیدنی همدان محسوب می شود. دو کتیبه در سه ستون و بیست سطر که به دستور داریوش بزرگ و پسرش خشایار شاه بر صخره ای از کوه الوند حک شده است. این کتیبه ها به سه زبان ایلامی، بابلی و پارسی باستان نوشته شده است. این دو کتیبه در سال 1320 توسط دو معمار و شرق شناس فرانسوی رمز گشایی شد. در کتیبه داریوش اول پس از حمد خدای بزرگ (اهورا مزدا) این چنین نوشته است “منم داریوش، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه سرزمین هایی با نژادهای گوناگون، شاه سرزمین دور و دراز، پسر ویشتاسب هخامنشی”

در کتیبه خشایارشاه نیز پس از حمد اهورا مزدا آمده است “من خشایار شاه، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه کشورهای دارای ملل بسیار، شاه این سرزمین بزرگِ دور دست پهناور، پسر داریوش شاه هخامنشی”  جالب است بدانید که حکاکی یا نوشتن بر بدنه صخره ها و اشیا یک سنت قدیمی ایرانی محسوب می شود و قدیمی ترین کتیبه ها در ایران مربوط به آجر نویسی های زیگورات چغازنیبل در شهر شوش است. پادشاهان ایرانی برای ثبت تاریخ و اثبات خود در آن دوران چاره ای جز کتیبه نویسی نداشتند و همین سنت برای ما اکنون مایه مباهات و اثبات تاریخی وزین است.

کتیبه های گنجنامه

غار آکواریوم

بزرگترین غار مصنوعی ایران را می توانید در میدان گنجنامه ببینید. با شنیدن نام آکواریوم بازدید از مجموعه ای از ماهی ها در ذهن تداعی می شود اما باید گفت علاوه بر ماهی انواع جانوران دریایی و خزندگان در این غار آکواریوم نگه داری می شوند. این غار زیبا دو طبقه و 3 سالن اصلی دارد و آکواریوم های آب های شور و شیرین در آن نگه داری می شوند.

آبشار گنجنامه

آبشار گنجنامه از دیگر جاهای دیدنی همدان در این منطقه است. این آبشار در جوار کتیبه های گنجنامه قرار گرفته و محیطی زیبا و مفرح دارد که حال و هوایتان را عوض خواهد کرد. آبشاری زیبا که فرودش از میان صخره ها جانی تازه به محیط اطراف می بخشد. این آبشار 12 متر ارتفاع دارد و یک آبشار دائمی است.

آبشار گنجنامه

دشت میشان

دشت میشان در مسیر اصلی صعود به قله الوند قرار گرفته است. آب های روان، مراتع و چمن زارها از مناظر دیدنی این دشت است. جالب است بدانید که در فصل تابستان نیز این منطقه در برخی نقاط دارای برف است. برای رسیدن به دشت میشان و لذت از این تفرجگاه می توانید از تله کابین استفاده نمایید. یا اینکه اگر اهل پیاده روی هستید از میدان گنجنامه راهی این دشت شوید.

میدان امام (میدان مرکزی همدان)

این میدان یکی از جاهای دیدنی همدان است که به میدان مرکزی معروف است میراثی جاودان از دوران پهلوی است. این میدان دارای شش خیابان و 12 گنبد است. طراح این میدان یک معمار آلمانی بوده و به زیبایی هر چه تمام میدانی خوش نقشه و مدور را طراحی نموده است. میدان مرکزی همدان در واقع هسته اصلی این شهر است و جزو آثار ملی نیز به ثبت رسیده است.

میدان مرکزی همدان یک میدان سنگفرش شده است که امکان تردد خودروها در آن وجود ندارد. دور تا دور میدان ساختمان هایی با گنبد های فلزی قرار دارد که به  این میدان زیبایی چشم نوازی بخشیده است. خیابان های منتهی به این میدان از جمله اکباتان و بوعلی سینا سنگفرش شده است و مکان خوبی برای یک پیاده روی عصر گاهی است.

میدان امام خمینی همدان

جاهای دیدنی همدان در اطراف میدان مرکزی

با حضور در میدان مرکزی همدان چند ساعتی زمان لازم خواهید داشت تا به جاهای دیدنی اطراف میدان نیز سری بزنید. از جمله می توانید به بازارهای سنتی از جمله سبزه میدان، بازار سرگذر و همینطور زیارت و تماشای معماری حرم امام زاده حسین بروید. مهمترین جاهای دیدنی اطراف میدان مرکزی همدان را در ادامه آورده ایم.

بازار سنتی سرپوشیده

بازار سرپوشیده همدان یک بازار با سبک و سیاق قاجاری است که از راسته ها، مساجد، حمام های قدیمی، کاروانسراها و سراها تشکیل شده است. سرای گلشن به عنوان قدیمی ترین سرای این بازار شناخته می شود با بازدید از این بازار در واقع با یک تیر چند نشان خواهید زد. علاوه بر اینکه می توانید سوغات همدان و اجناس مختلف را با قیمتی مناسب خریداری کنید از یک مکان تاریخی نیز دیدن خواهید کرد. شما می توانید هتل های نزدیک بازار همدان را به صورت آنلاین رزرو کنید.

بازار سنتی سرپوشیده

مسجد جامع

کمی بالاتر از میدان مرکزی و در نزدیکی بازار می توانید به دیدن یکی دیگر از جاهای دیدنی همدان مسجد جامع بروید. قدمت این مسجد با توجه به نوع معماری آن به دوره قاجار می رسد. مسجدی مستطیل شکل با چهار ایوان، یک گنبد آجری، شبستان، صحنی دلباز و وسیع، حوض آب، سنگاب (محل وضو)، رواق (دالان) و چندین کتیبه است. هنرهای مقرنس، کاشی کاری و معرق نیز در این مسجد به زیبایی هر چه تمام به کار رفته است. اگر علاقه مند به آثار تاریخی هستید حتما سری به این مسجد زیبا بزنید.

    کاروانسراهای شریفه و گلشن متعلق به دوران صفوی در مسیر بازار به سمت خیابان اکباتان

    سراهای گمرک و میرزا کاظم در خیابان اکباتان

    پیاده روی درخیابان سنگفرش شده بوعلی سینا و صرف دیزی لذیذی در چایخانه آریائیان

غار علیصدر

برای بازدید از یکی دیگر از جاهای دیدنی همدان باید به روستای علیصدر در 75 کیلومتری این شهر بروید. غاری تاریخی و اعجاب انگیز که قصه های مگوی بسیار دارد. با ورود به این غار در واقع به دوران دوم زمین شناسی (ژوراسیک) پرتاب خواهید شد. ورودی غار علیصدر ساختمانی با نمای سنگ و شیشه است. با ورود به این ساختمان باید جلیقه نجات بپوشید و وارد دنیای سحر انگیز غار شوید.

برای اینکه بتوانید گشتی در غار بزنید باید سوار بر قایق شوید و مسیر آبی غار را طی کنید. اشکال ذهنی و تندیس های طبیعی غار از جمله تندیس حضرت مریم، پنجه اژدها، دروازه غار و مجسمه آزادی را در طی مسیر خواهید دید. پس از طی مسیر آبی غار و دیدن زیبایی هایش با پهلو گرفتن قایق وارد مسیر پیاده روی خواهید شد.

 در طی این مسیر شگفتی هایی همچون آبشار سنگی، میدان ستون ها، تالار هزار قندیل نیز مقابل چشمانتان قرار خواهد گرفت. بعد از 2 کیلومتر پیاده روی دوباره سوار بر قایق خواهید شد و در پایان این مسیر با غار زیبای علیصدر خداحافظی خواهید کرد. باید گفت مسیرهای غار علیصدر به طور کامل هنوز کشف نشده است به امید روزی که با کشف کامل این غار به زیبایی هایش به طور کامل دسترسی پیدا کنیم. شما می توانید هتل های نزدیک غار علیصدر همدان را رزرو کنید.

غار علیصدر همدان

آرامگاه بو علی سینا

 آرامگاه شیخ الرییس بو علی سینا از مباهات ایرانیان، یکی دیگر از جاهای دیدنی همدان است. این بنای زیبا در میدان بو علی سینا قرار دارد. بنای اولیه این آرامگاه در باغ دوست حکیم بوعلی سینا (ابو سعید دَخدوک) قرار داشته است که اکنون آرامگاه ابو سعید دخدوک نیز در بنای فعلی آرامگاه بو علی نیز قرار دراد.

بنای اولیه آرامگاه طرح و نقشه ای بسیار ساده داشته است که در روزگار قاجاریه ساخته می شود. در سال 1328 طرح و نقشه این بنا توسط استاد هوشنگ سیحون پایه ریزی شد و به گفته استاد سیحون او در طراحی نقشه این بنا از ویژگی های کاراکتری بو علی سینا بهره گرفته است.

برج مقبره این بنا دارای 12 ستون است که نشانی از دوازده دانش بو علی است و ده ستون در ایوان شرقی و قسمت پایینی بنا اشاره ای به ده قرنی دارد که از زندگی این شیخ می گذرد. بنای این آرامگاه دارای فضایی مصفا و زیبا، حوض آب و فواره است. پس از عبور از دربی شیشه ای وارد سرسرا خواهید شد در دو طرف این سرسرا (تالار)، موزه و کتابخانه قرار دارد و درست درب مقابل سرسرا شما را به آرامگاه شیخ الرییس هدایت خواهد کرد. در اطراف مقبره روی دیوار، چهل کتیبه از جنس مرمر سفید مزین به اشعار منسوب به بو علی سیناست. برج مقبره ای زیبا نیز آرامگاه را با 12 ستون احاطه کرده است. شما می توانید هتل های نزدیک آرامگاه بوعلی سینا را سریع و راحت از رزرواسیون سیتا رزرو کنید.

آرامگاه بو علی سینا همدان

مقبره بابا طاهر

در مرکز میدانی مستطیل شکل(میدان بابا طاهر) روی تپه ای بلند مقبره بابا طاهر قرار دارد. بابا طاهر شاعری وارسته و عارفی بزرگ دوران سلجوقیان است. مقبره این شاعر نامدار و دو بیتی سُرای معروف اکنون یکی از جاذبه ها و جاهای دیدنی همدان محسوب می شود. قدمت بنای فعلی این مقبره به دوران پهلوی دوم می رسد. مقبره بابا طاهر معماری زیبایی دارد و گنبد فیروزه ای آن جلوه دیدنی به این بنا بخشیده است.

 قبل از ورود به بنا باید از چندین پله در محیطی سرسبز و زیبا عبور کنید. با دیدن مقبره بابا طاهر دو بیتی به صحرا بنگرم صحرا ته وینم، به دریا بنگرم دریا ته وینم و… در ذهن متبادر می شود. اشعار بابا طاهر در بنای آرامگاه روی سنگ های مرمر نوشته شده و مشتاقان را به خوانش آن فرا می خواند.

مقبره بابا طاهر همدان

شهر باستانی هگمتانه

در میدان اکباتان شهر شاهد یکی دیگر از جاهای دیدنی همدان، تپه هگمتانه خواهید بود این تپه روزگاری پاتخت اولیه مادها در همدان امروزی بوده است. 150 سال پیش از هخامنشیان هسته اولیه مادها با متحد شدن قبائل مختلف در هگمتانه شکل گرفت. بر اساس تاریخ نوشته های هرودت (تاریخ نگار یونانی) آنچه اکنون در تپه های هگمتانه می بینید باقی مانده های کاخی عظیم با هفت حصار است که به دستور دیاکو پادشاه مادها ساخته شده است. حصارها در اطراف کاخ متعلق به طبقات خاصی بوده اند که رنگ های کنگره های (بلندی های سر برج یا دیوار) آن ها وجه تمایزی آشکار برای هر طبقه بوده است.

 در این محوطه آثار به جا مانده از دوران های مختلف از جمله هخامنشی، اشکانی، ساسانی و دوره اسلامی نیز کشف شده است که اکنون در موزه لوور، موزه ملی ایران باستان در تهران و موزه همدان نگه داری می شوند. در این محوطه یک گورستان قدیمی، موزه باستان شناسی، موزه کودک و هیجان ( که متاسفانه هیچ هماهنگی و موضوعیتی با این محوطه ندارد) و کلیسای گریگوری اسپانتوس را می توانید ببینید. شما می توانید هتل های نزدیک هگمتانه همدان را به صورت آنلاین از رزرواسیون سیتا رزرو کنید.

شهر باستانی هگمتانه

گنبد علویان

  گنبد علویان از دیگر شاهکارهای معماری ایرانیان است. برای دیدن این بنای تاریخی باید به میدان امام زاده عبدلله بروید. گنبد علویان به دلیل قدمت و ویژگی های زیبای معماری در فهرست جاهای دیدنی همدان قرار می گیرد. این بنا مربع شکل است و ارتفاعی برابر با یازده و نیم متر دارد. گنبد علویان از نوع مقابر غیر برجی است.

 به دلیل اینکه در این بنا هیچ نوع کتیبه ای دال بر قدمت و نام معمار بنا وجود ندارد به طور قطع نمی توان به تاریخ این بنا اذعان داشت. اما از روی کتیبه آجری به خط کوفی (آیه های نخستین سوره انسان) که روی یکی از دیوارهای بنا قرار دارد می توان حدس زد که این بنا متعلق به دوران سلجوقیان است. چرا که این نوع از کتیبه ها در دوران سلجوقی رواج داشته است.

 در دیوارهای بنا آیات قرآن، آجر کاری ها، گچ بری ها و اشکال هندسی آجری نشان از ذوق و سلیقه معماران ایرانی دارد و بعد از گذشت حدود 800 سال از ساخت این بنا هنوز آنچه از زیبایی های معماری این بنا باقی مانده قابل ستایش است. با عبور از چند پله که درست در زیر محراب قرار دارد وارد سرداب این بنا خواهید شد. در این بخش قبور تنی چند از سادات علوی قرار دارد.

آرامگاه استر و مردخای

 از مهمترین زیارتگاه های یهودیان ایران و جهان مقبره اِستِر و مُردِخای است که از جاهای دیدنی همدان نیز محسوب می شود. این بنای زیارتی در خیابان شریعتی همدان قرار دارد. ماجرای استر و مردخای در کتاب‍های تاریخی معتبر از جمله هرودوت نیامده است و تنها در کتاب مقدس یهودیان (بخش سوم تَنَخ) به استر و مردخای اشاره شده است. اما این موضوع را نمی توان دلیلی برای رد یا اثبات وجود استر و مردخای دانست.

 بر اساس کتاب استر؛ استر ملکه یهودی خشایار شاه هخامنشی بوده است که مانع کشته شدن هزاران یهودی به دستور پادشاه شده است. مردخای نیز پسر عموی استر است که سرپرستی او را از کودکی بر عهده می گیرد. یهودیان هر سال “جشن پوریم” را به پاس شکرگزاری نجات یهودیان از کشتار برپا می کنند.

آرامگاه استر و مردخای از جاهای دیدنی همدان است که قدمت آن به طور قطع مشخص نیست و در زمان حمله مغول هم دچار ویرانی شده است. بنای این آرامگاه آجری است و محوطه‎ای زیبا دارد. درب ورودی به بنا کوتاه است و باید خمیده وارد شوید. بعد از ورود به  به بنا با عبور از چند پله کوچک به بخش زیرین بنا خواهید رسید. در این بخش در مساحتی کوچک دو مقبره که روی دو صندوقچه زیبا و منبت کاری شده قرار دارد را خواهید دید. یک کنیسه نیز به این بنا در دوران پهلوی اضافه شده که در پشت بام آن نماد ستاره داوود به زیبایی هر چه تمام قرار داده شده است. دور تا دور بنا نیز حصاری فلزی با اشکال ستاره داوود قرار دارد.

آرامگاه استر و مردخای

مجسمه شیر سنگی

مجسمه شیر سنگی از دیگر جاهای دیدنی همدان است که در خیابان سنگ شیر و در میانه میدان شیر سنگی قرار گرفته است. قدمت این تندیس زیبا مشخص نیست و داستان های بسیاری راجع به آن در کتب تاریخی از جمله یاقوت حموی و کتاب مسعودیه و… آورده شده است. جالب است بدانید که این تندیس در واقع مجسمه ای کامل از یک شیر بوده که روی دو پا نشسته و بعد از گذشت سالها با تخریب و فرسایش مجسمه به شکل کنونی درآمده است.

گفتنی است این تندیس سالها روی زمین بوده است تا اینکه توسط استاد هوشنگ سیحون با ساخت پایه ای آجری بر فراز آن قرار می گیرد. گرچه از گذشته این اثر تاریخی تنها اطلاعاتی مبهم در دسترس است اما باید گفت این تندیس خود مهر تاییدی بر اثبات تاریخ و تمدنی کهن در ایران است.

مجسمه شیر سنگی

دریاچه و سد اکباتان

اگر می خواهید از فضای تاریخی شهر کمی فاصله بگیرید و دل به طبیعت زیبای همدان بسپارید باید برای بازدید از دریاچه اکباتان برنامه ریزی کنید. برای دیدن این دریاچه زیبا باید حدود 20 دقیقه از شهر فاصله بگیرید و مسیر جاده ملایر را طی کنید.

این سد روی رودخانه آبشینه قرار دارد و به این دلیل به سد آبشینه نیز معروف است. اطراف این دریاچه زیبا مملو از درختان زبان گنجشک، اقاقیا، کاج و صنوبر است. برای برخورداری از هوایی پاک و آرامشی ناب می توانید به این متطقه بروید. امکاناتی از قبیل سرویس بهداشتی، چایخانه سنتی، و تعدادی اتاقک در اطراف این سد وجود دارد. اما تجهیزات قایق سواری متاسفانه برای این دریاچه زیبا پیش بینی نشده است. در این دریاچه شنا ممنوع است و ماهیگیری فقط با مجوز امکان پذیر می باشد.

دریاچه و سد اکباتان

به پایان معرفی جاهای دیدنی همدان رسیدیم. اما به واقع باید گفت این شهر تاریخی دیدنی هایش به این فهرست محدود نمی شود از دیگر جاهای دیدنی همدان می توان به تپه مصلی، باغ موزه نظری، حمام قلعه، موزه مردم شناسی، برج قربان (آرامگاه شیخ ابوالعلا) چشمه فرشه، رصد خانه ابن صلاح همدانی و …. اشاره کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.